Matibabu ya Saratani nchini India kwa Wagonjwa wa Tanzania

Utambuzi wa saratani huja pamoja na mpango wa matibabu, na mpango huo mara nyingi unapaswa kuamuliwa haraka kuliko familia inavyoweza kupata fedha za kuugharamia. Hii ndiyo hali ambayo familia nyingi za Tanzania ziko ndani yake wanapotuandikia: matokeo ya biopsy (kipimo cha sampuli ya tishu) kutoka Dar es Salaam au Arusha, pendekezo la upasuaji, tiba ya kemikali (chemotherapy) au tiba ya mionzi (radiotherapy), na maswali mengi ambayo hakuna aliyepata muda wa kuyajibu. Saratani pia ni eneo ambalo kupitia upya nyenzo asili (yaani sampuli ya patholojia yenyewe, si ripoti tu iliyoandikwa kutokana nayo) kunaweza kubadilisha kinachofuata. Ukurasa huu unaeleza kile kinachoweza kuhakikiwa kutoka Tanzania, jinsi matibabu yanayofanyika kwa mizunguko yanavyoathiri mpango wa safari, na jinsi familia hapa zinavyolipia matibabu haya.

Utambuzi ambao haujawahi kuangaliwa mara ya pili

Katika faili ya saratani, nyenzo zilizo nyuma ya ripoti zinaweza kuwa muhimu kama ripoti yenyewe. Wagonjwa hapa mara nyingi hufika wakiwa na utambuzi ambao haujawahi kuangaliwa mara ya pili. Kusoma tena slaidi na kizuizi cha parafini, kilichoombwa kupitia maabara iliyotoa ripoti ya awali, kunaweza kuthibitisha aina ya uvimbe, kuboresha aina ndogo ya uvimbe, au kuongeza vipimo vya vipokezi na vya molekuli ambavyo ndivyo vinavyoamua kama matibabu yoyote yanawezekana. Picha za vipimo hufanya kazi kwa njia hiyo hiyo. Picha za skana husafiri kama faili, na hatua ya ukubwa wa saratani (staging) inaweza kupitiwa kutoka kwazo. Mapitio ya mbali ($50 kwa mashauriano ya video, $150 kwa maoni ya maandishi) yanakuambia kama mpango wako uliopo unaendana na mazoea yanayokubalika, ni vipimo gani zaidi vingebadilisha mpango huo, na, mara nyingi kiasi cha kustahili kusemwa kwa sauti, kama matibabu yanayotolewa nyumbani tayari ni sahihi. Jibu likiwa hivyo, tungependelea kukuambia usisafiri.

Visa moja kwa ajili yako, nyingine kwa atakayesafiri nawe

Tiba ya kemikali (chemotherapy) si safari moja. Ni ratiba. Hilo hubadilisha swali la karatasi kutoka “je, naweza kupata visa” kuwa “je, umbo la visa yangu linalingana na umbo la matibabu yangu”. Tovuti rasmi kwa sasa inaorodhesha e-Medical visa yenye uhalali wa mwaka mmoja na kuingia mara nyingi, jambo linalofaa mpango uliojengwa juu ya kurudi kwa mizunguko. Visa za wahudumu zilizounganishwa zimeorodheshwa kwa siku 60. Jamaa anayekusindikiza kwa kulazwa kwa mara ya kwanza huenda asiwe yule anayeweza kusafiri kwa mara ya nne. Masharti kwenye tovuti yameshabadilika hapo awali, kwa hiyo thibitisha masharti ya sasa unapoomba, na panga ratiba ya familia kulingana na yanavyosema siku husika. Mionzi (radiotherapy) kwa kawaida humaanisha kukaa kwa muda mmoja usiokatika badala ya safari za kurudia. Ni vyema kujua ni lipi kati ya hayo mawili unakabiliana nalo kwa kuzungumza na daktari wa saratani kabla mtu yeyote hajakadiria gharama ya safari hata moja ya ndege.

Kamati ya familia inahitaji kuona nini kwenye nukuu

Bili ya saratani haiji mara moja, na uchangishaji nao haufanyiki mara moja. Mlipaji hapa mara nyingi ni watu kadhaa badala ya mmoja: kamati ya familia, mtandao wa jumuiya ya wafanyabiashara, au jamaa anayefanya kazi nje ya nchi. Kikwazo cha kiutendaji mara chache ni ukarimu. Uwazi ndio changamoto kubwa zaidi, kwa sababu watu huchangia kwa urahisi zaidi wanapoweza kuhakiki kiasi husika. Kila nukuu tunayopata imeorodheshwa kwa vipengele na hospitali, ikiwa na dawa, idadi ya mizunguko iliyopangiwa bei, gharama za huduma za siku moja au za kulazwa, na vipimo vya picha vikiorodheshwa kando. Hivyo mhazini anaweza kuona gharama ya hatua inayofuata badala ya jumla moja ya kitu ambacho bado hakijatokea.

Unailipa hospitali moja kwa moja kupitia ankara yake yenyewe, kwa viwango vilivyoandikwa kabla hujasafiri, na jamaa aliye nje ya nchi anaweza kuilipa hospitali moja kwa moja kwa sarafu yake mwenyewe. Ada yetu ya uwezeshaji imechapishwa na inatozwa kwa ankara tofauti, jambo ambalo pia linaifanya kuwa mstari rahisi zaidi kwenye ukurasa wa kuchangisha fedha.

Sehemu kubwa ya matibabu ya saratani hufanyika mahali unapoishi

Kati ya mizunguko ya matibabu, hesabu za damu zinahitaji kufuatiliwa na madhara yanahitaji kudhibitiwa, na mtu nchini Tanzania lazima ashike uzi huo. Ndiyo maana mpango ulioandikwa ni muhimu kama matibabu yenyewe. Kabla ya kurudi nyumbani, utapokea rekodi zako kamili pamoja na mpango wa ufuatiliaji ulioandikwa kwa daktari atakayeendelea na matibabu hapa. Mpango huo umeandikwa kwa namna ambayo daktari anaweza kuutekeleza, si muhtasari wa kutoka hospitalini unaoandikiwa mtu asiyejulikana. Pale ambapo hitimisho la kweli ni kwamba sehemu ya matibabu inaweza kutolewa hapa nchini chini ya mpango uliowekwa na mtaalamu aliyekuchunguza, maoni yanasema hivyo waziwazi. Hiyo ni matokeo halali ya kuwa umelipia ushauri huo. Kusafiri kwa sehemu ya matibabu inayohitaji safari, na kubaki nyumbani kwa sehemu iliyobaki, mara nyingi ni nafuu zaidi na ni rahisi zaidi kwa familia.